Zou het niet zonde zijn, als je iets NIET hebt gedaan in je leven wat je heel graag had willen doen? Ze zeggen wel eens dat het erger is om spijt te hebben van de dingen die je NIET hebt gedaan, dan van de dingen die je WEL hebt gedaan. Hoeveel mensen leven niet een leven dat voor hen is uitgestippeld, of omdat het zo hoort of omdat de hypotheek moet worden betaald? Hoeveel mensen zitten niet gevangen in hun dagelijkse sleur en kunnen daar op de een of andere manier niet uitbreken? Waarvan zou jij nou spijt hebben als je het niet zou hebben gedaan?

Het is nooit te laat om te veranderen

Nou ja, bijna dan. In ieder geval is het belangrijk om bij jezelf na te gaan hoe jouw ideale leven eruit zou zien. En vervolgens te bekijken hoe je dit kunt realiseren. Kan dat? Dat is een prachtig spel van optellen en aftrekken, vermenigvuldigen en delen, dat financiële planning heet. Het wordt ook wel eens ‘financial life planning’ genoemd, om te benadrukken dat de cijfertjes en rekensommen dienstbaar zijn aan een rijk leven. Een rijk leven in de zin van betekenis. Moet je daarvoor rijk zijn wat geld betreft? Ja en nee. Er kan meer dan je denkt, als je het maar goed organiseert.

Maak een levensplan

Financial life planning is als term bedacht in Amerika. George Kinder was een van de bedenkers. Hij maakte mensen ervan bewust door vragen te stellen over wat ze echt met hun leven wilden. De eerste vraag: Maak je levensplan. Stel je bent financieel onafhankelijk. Hoe zou je dan je leven leven? Hoe zou je je leven veranderen? De tweede vraag is al wat lastiger. Je komt bij de dokter en die zegt dat je nog maar vijf tot tien jaar te leven hebt. Wat zou je dan aan je leven veranderen? Bij deze vraag hoort, dat je financiële situatie is zoals die is, dus je kunt niet zomaar fors ‘uitpakken’ als je het geld niet hebt. Ga je dan van baan veranderen? Ga je minder werken? Ga je meer met je partner of je gezin doen? Ga je een droom laten uitkomen? En dan de derde vraag: De dokter komt langs, het ziet er slecht voor je uit, je hebt nog maar 24 uur te leven. Waarvan heb je spijt dat je het niet hebt gedaan?

Financiële planning draait om het leven van mensen

Sommige mensen denken wel eens dat financiële planning alleen om cijfertjes draait of voor de rijken is. Fout! Financiële planning draait om het leven van mensen, om jou te helpen je leven in te richten zoals jij graag je leven wilt leiden. Ja, daar heb je financiële cijfers voor nodig. Want hoeveel je nu uitgeeft en hoeveel je aan salaris of winst uit je onderneming krijgt, geeft wel aan wat er nu mogelijk is. Een gecertificeerd financieel planner leert je echter anders te kijken naar geld en helpt je in het struikgewas van regelgeving jouw levensboom te vinden. Die kan groeien zoals jij dat wilt. Zodat je er de vruchten van kunt plukken die jou een waardevol leven geven.

Veel mensen denken bij de term financiële planning vooral aan geld en cijfers. Jammer, want financiële planning gaat over zoveel meer. Het gaat namelijk in eerste instantie over jou en het realiseren van jouw (financiële) wensen en doelen voor de (nabije) toekomst. Het verwezenlijken hiervan draagt vervolgens weer bij aan jouw levensgeluk. En zeg nu zelf, wie wil er niet (nog) gelukkiger worden…

De kans is groot dat ook jij wensen en doelen hebt. Mogelijk droom je ervan om rijk te worden en te kunnen stoppen met werken, of om een camping te beginnen in Frankrijk, of om…nou vul zelf maar in. Jammer genoeg blijft het vaak bij dromen en worden deze niet omgezet in (levens)doelen. Jij zit waarschijnlijk – net als velen met jou – vast in een bepaald ritme waarin vooral sprake is van veel dagelijkse routinematige klussen. Denk hierbij aan opstaan, aankleden, eten, reizen, werken, aandacht besteden aan je partner en kinderen, tv-kijken of Netflixen en slapen. Hierdoor blijft er weinig tijd over voor zoiets belangrijks als nadenken over de eigen levensdoelen.

De stap van dromen naar doelen stellen is klein, maar moet wel genomen worden. Een financieel planner speelt hierbij een belangrijke rol. De taak van een financieel planner is om jouw dromen om te zetten in doelen en de financiële vertaalslag te maken. Uit veel onderzoeken komt naar voren dat het stellen van doelen gelukkiger maakt. Ook is het zo dat diegenen die hun doelen voor zichzelf opschrijven, een grotere kans hebben om deze te bereiken. Onderzoek wijst ook uit dat financiële planning onze – en dus ook jouw – geluksbeleving vergroot. Wauw, dat had je waarschijnlijk niet gezocht achter de term financiële planning.

Wat jij belangrijk vindt telt
Geluk brengt het beste in elk mens naar boven. Financiële planning helpt je om de sleutel tot een gelukkiger leven te vinden. Wat vind je nu werkelijk belangrijk in het leven en wat in de toekomst? Voor iedereen telt de dag 24 uur, een week 7 dagen en een jaar 365 dagen. Toch lijkt de een er wel in te slagen de beschikbare tijd te besteden aan zaken die voor hem van groot belang zijn en de ander niet. Misschien maak jij bijvoorbeeld veel overuren op je werk. Tijd die je wellicht liever besteedt aan je partner, kind of een hobby. Het zoeken naar de juiste balans in het leven is de ultieme uitdaging voor velen, waarschijnlijk ook voor jou. Geld speelt hierbij vanzelfsprekend een rol. Alleen vergeten we vaak dat geld een middel is en geen doel. Een middel om die dingen te kunnen doen die je echt belangrijk vindt. Bijvoorbeeld een dag minder werken in de week, om zodoende meer tijd met je gezin te kunnen doorbrengen. Misschien is ontslag nemen en een eigen bedrijf beginnen je grootste wens, maar heb je het idee dat dit financieel niet haalbaar is. Misschien ben je tevreden in je huidige werkomgeving, maar heb je wensen op andere gebieden. Uit onderzoek blijkt dat de meeste mensen tussen de twee en vijf doelen hebben. Hoeveel wensen en doelen heb jij?

Praktijkvoorbeelden
Al met al is financiële planning niets meer en niets minder dan het afstemmen van je financiën op jouw persoonlijke wensenlijstje. Hierna een top tien van veelgehoorde wensen en doelen van mensen. Staan een of meerdere van jouw wensen er ook bij?

  1. Huidige levensstijl voortzetten, ook na pensioendatum
  2. Meer tijd voor gezin, familie en vrienden
  3. Minder werken, andere baan, eerder stoppen met werken
  4. Financiële onafhankelijkheid
  5. (Klein)kinderen financieel ondersteunen
  6. Schuldenvrij door het leven gaan
  7. Eigen bedrijf starten
  8. (Vakantie)huis kopen
  9. Geld schenken aan goede doelen
  10. Emigreren

Klantervaringen
Hierna hebben wij een aantal reacties van klanten die ervaring hebben opgedaan met financiële planning verzameld:

  • ‘Mijn leven is verbeterd omdat ik een financieel planner heb ingeschakeld’.
  • ‘Het helpt mij om vanaf nu betere financiële beslissingen te nemen en om financieel vooruit te kijken en aan de slag te gaan met zaken die ik echt belangrijk vind in het leven’.
  • ‘In plaats van mijn tijd te verdoen met het blijven zoeken naar het beste financieel product, ben ik stil gaan staan bij wat echt belangrijk was voor ons’.
  • ‘Het heeft mij geholpen om de baas over mijn eigen financiën te worden, in plaats van andersom.’
  • ‘Door financiële planning kan ik nu makkelijker financiële tegenslagen opvangen.’
  • ‘Het zorgt ervoor dat ik voortaan niet langer financiële producten afsluit die ik eigenlijk niet nodig heb, niet bij mij passen of waar een beter alternatief voor bestaat.’
  • ‘Eindelijk financiële rust. Ik lig niet meer wakker van mijn financiën en ben niet langer bang dat ik in de toekomst onvoldoende geld heb om in mijn levensonderhoud te voorzien. Ook weet ik dat ik goed verzekerd bent tegen de financiële gevolgen van onder andere arbeidsongeschiktheid, ontslag of overlijden.’

Maar als financiële planning zoveel voordelen oplevert, waarom maken dan niet meer mensen er gebruik van?

‘Onbekend maakt onbemind’ is hier van toepassing. Het grote publiek weet niet wat het precies inhoudt en wat de voordelen ervan zijn. En ja, een deskundig (integraal) financieel adviesplan kost geld. Maar laten we eerlijk zijn: je diepste doelen realiseren en het vergroten van je geluksbeleving is niet in een bedrag uit te drukken; het is onbetaalbaar! De opbrengsten zijn zeker de kosten waard! Wil je weten wat financiële planning voor jou kan betekenen? Neem dan contact op met een CFP-professional, je bent dan zeker van een deskundig en integraal financieel advies.

Veel ondernemers zullen dit herkennen. Als ondernemer denk je vaak dat je bedrijf je pensioen is. Je hebt ziel en zaligheid gelegd in je onderneming en je focus is op het goed laten draaien van de zaak en uiteindelijk het bedrijf te kunnen verkopen. Voor veel ondernemers geldt dat ze daarnaast nog wel een AOW-pensioen zullen krijgen. Maar een aanvullende lijfrenteverzekering of een extra spaarpotje bijvoorbeeld, is lang niet altijd aan de orde. Dus: mijn bedrijf is mijn pensioen….

Het mag evident zijn dat je bedrijf ook zonder jou als ondernemer dóór kan. Eerste les is dan ook: maak jezelf als ondernemer overbodig. Zodra je dat gedaan hebt en je onderneming kan zelfstandig verder draaien en is winstgevend, dan zit er een overdraagbare waarde in. En dan wordt het spannend: hoeveel kun je dan voor je onderneming vragen? En hoeveel wil je vragen? Als je aan een strategische partij gaat verkopen, wil je de hoofdprijs. Ja toch?

Discounted-cashflow
Ja en nee. Natuurlijk wil je de onderneming voor een goede prijs verkopen, maar je hebt ook een verantwoordelijkheid naar je personeel en je klanten. Je bedrijf moet wel door kunnen gaan, het moet reëel zijn. Er zijn allerlei methodes om de waarde van je bedrijf te berekenen. De ‘discounted-cashflow’ is een heel gangbare. Je berekent aan de hand van prognoses de toekomstige kasstromen van de onderneming op basis van een gewenst rendement. Je hoort ook regelmatig diverse ‘multiples’ over tafel gaan: ‘ik krijg voor mijn bedrijf 5x de winst’. Of 1x de omzet, of alles er tussen in. En dan hoor je nog termen als EBT en EBITDA. Want ‘winst’ is niet zomaar ‘winst’. Is het winst nadat je afschrijvingen hebt genomen? En rente en aflossing hebt betaald op leningen? Of reken je de winst ervoor? Dat kan een groot verschil maken. En als je eenmaal via een paar methodes je vraagprijs hebt benaderd, wat zal de koper dan doen?

Gunnen en schenken
Is het een strategische partij die een stuk afzetmarkt koopt of is het een personeelslid dat de zaak wil overnemen? Óf is het een familielid, een zoon of een dochter? Dan gaan opeens allerlei andere elementen een rol spelen. Gunnen komt dan heel dichtbij. Maar tussen gunnen en gunnen kan een fiscaal addertje onder het gras zitten: schenking. En dan is het o zo handig als je als ondernemer een financieel planner in de arm hebt genomen. Wat is haalbaar om mijn onderneming over te dragen aan mijn kinderen zonder dat ik met ‘schenking’ word geconfronteerd? Waarbij ik ook nog eens voldoende heb om van te leven? Laat ik niet te veel aan leningen in de zaak zitten bij overdracht aan kinderen en blijf ik risico lopen terwijl ik niets meer te zeggen heb? En wat doe ik met mijn geld zodra ik de opbrengst op de rekening heb staan?

Het zijn allemaal vragen waar een gecertificeerd financieel planner bij kan helpen. Hij of zij is je sparring partner, ook in de gesprekken met de accountant en de bedrijfsovername-adviseur.

Vroeg of laat komt er een moment dat je als ondernemer jouw bedrijf wilt overdragen. Veel ondernemers zouden graag zien dat het bedrijf wordt voortgezet door de kinderen. Ook onze wetgever ziet van oudsher graag dat familiebedrijven worden voortgezet naar de volgende generatie. Om deze reden zijn voor deze vorm van bedrijfsoverdracht vooralsnog gunstige regelingen van kracht in de vorm van de bedrijfsopvolgingsregeling (hierna BOR). De BOR is een gehele of gedeeltelijke belastingvrijstelling bij de vererving of schenking van ondernemingsvermogen. Dit betekent dat er over de waarde van een onderneming minder of zelfs geen belasting wordt geheven.

De BOR biedt zowel de overdragers van de onderneming als zijn opvolgers zeer aantrekkelijke fiscale voordelen. De BOR is zowel van toepassing op een eenmanszaak als op een vof, cv of maatschap en op aandelen in een bv of nv. Bij een bv moet de schenking/erfenis gaan over minimaal 5% van de aandelen (er is dan sprake van een aanmerkelijk belang).
Alvorens gebruik kan worden gemaakt van de fiscale voordelen moet worden voldaan aan een aantal voorwaarden. De voordelen en voorwaarden gelden zowel als de onderneming bij in leven zijn van de overdrager wordt overgedragen, als wanneer dit plaatsvindt nadat de huidige ondernemer is overleden. In de eerste situatie is sprake van schenking en eventuele schenkbelasting en in het tweede geval is sprake van vererving en eventuele erfbelasting. Zowel de voordelen als de voorwaarden van de BOR komen hierna aan bod.

De BOR regelt een zeer ruimhartige vrijstelling bij verkrijging van ondernemingsvermogen door schenking of vererving. Zo geldt er een 100% (voorwaardelijke) vrijstelling tot een ondernemingswaarde van € 1.134.403 (2022). De vrijstelling wordt toegepast per onderneming en niet per verkrijger. Dit betekent dat wanneer de onderneming overgaat op meerdere kinderen, de vrijstelling naar evenredigheid wordt verdeeld. Mocht de waarde van de onderneming hoger zijn dan het hiervoor genoemde bedrag, dan zal over (slechts) 17% van de waarde van de onderneming boven het van belasting vrijgestelde bedrag van € 1.134.403 wel erfbelasting of schenkbelasting verschuldigd zijn. Mocht belasting verschuldigd zijn, dan kan hiervoor gedurende maximaal tien jaar uitstel van betaling worden verkregen van de fiscus. Wel is over dit uitstel rente verschuldigd.

Voorwaarden
De BOR is in beginsel alleen van toepassing als het gaat om een lopende onderneming. Dit is een onderneming waarin daadwerkelijk ondernemingsactiviteiten plaatsvinden. Dit wordt ook wel in vaktaal een materiële onderneming genoemd. Voor de BOR geldt dat de onderneming (het ondernemingsvermogen) ten minste vijf jaar voorafgaand aan de schenking in het bezit moet zijn geweest van de overdrager (lees: de schenker). Deze vereiste bezitsperiode is in het kader van overlijden van de overdragende ondernemer aanzienlijk korter, namelijk één jaar. Voorgaande wordt de bezitseis genoemd. Stel dat een van de kinderen de onderneming voortzet, dan moet hij of zij – al dan niet via een eigen onderneming – gedurende een periode van tenminste vijf jaar het overgenomen bedrijf in bezit houden. Dit wordt de voortzettingseis genoemd.

Praktijkvoorbeeld
De heer Jansen is al geruime tijd eigenaar van Jansen Consultancy bv. Via zijn holding-bv houdt hij 100% van de aandelen van deze onderneming. De waarde van de onderneming bedraagt € 3 miljoen. De heer Jansen is alleenstaand en heeft een zoon, Jens. De heer Jansen komt plotsklaps te overlijden. Zou de BOR niet van toepassing zijn dan is Jens ongeveer € 600.000 aan erfbelasting verschuldigd. Zou daarentegen de BOR wel van toepassing zijn, dan zou hij ruim € 300.000 aan belasting verschuldigd zijn, waarover ook nog eens tien jaar uitstel van betaling kan worden verkregen. Al met al bedraagt de belastingdruk in dit voorbeeld zonder toepassing van de BOR zo’n 20% en met toepassing van de BOR slechts ongeveer 10%.
Het verschil aan belasting van zo’n € 300.000, wordt door de fiscus alleen ingevorderd wanneer de onderneming door Jens binnen vijf jaar na het overlijden van zijn vader wordt verkocht of op een andere manier wordt beëindigd.

Financiële planning vereist
Of de BOR voor jou als ondernemer en je opvolgers het ideale planningsinstrument is, zal nader moeten worden bekeken. Zo is het niet in alle gevallen wenselijk om een onderneming te schenken op basis van de BOR aan de kinderen. Immers, wellicht heb jij als ondernemer de verkoopopbrengst in harde euro’s keihard nodig om in jouw verdere levensonderhoud te voorzien. Het puur en alleen realiseren van fiscale voordelen mag volgens een financieel planner nooit een doel op zichzelf zijn. Om deze reden is het aan te raden om eerst een financieel plan te laten opstellen alvorens wel of geen gebruik te maken van de BOR. Goed te weten is verder dat de BOR al enige tijd onder een vergrootglas ligt bij het kabinet. Dit zou kunnen betekenen dat deze aantrekkelijke fiscale maatregelen in de (nabije) toekomst kunnen komen te verdwijnen.

Wil je weten wat de BOR in combinatie met een financieel plan voor jou kan betekenen? Neem dan contact op met een CFP-Professional, je bent dan zeker van een deskundig en gecertificeerd financieel planner.

Er was een tijd dat je met 40 dienstjaren met pensioen kon of voor de meesten gold dat je met pensioen ging, als je 65 jaar werd. Dat was dan vaak ook het moment dat de AOW-uitkering begon maar ook het ouderdomspensioen. Dat was vrij duidelijk maar in de loop van de jaren is de AOW-leeftijd steeds verder opgeschoven en daarmee vaak ook de ingangsdatum van het ouderdomspensioen. De vraag is nu vaak echter of dat je dit nog wel kunt maar vooral ook wilt? Je bent namelijk helemaal niet verplicht om tot die tijd door te blijven werken. Mogelijk heb je zelf namelijk al voldoende vermogen en/of ander inkomen verkregen, waardoor je mogelijk eerder kunt stoppen met werken. Om te kunnen bepalen wat jouw ideale leeftijd is om met pensioen te gaan, heb je allereerst inzicht in jouw persoonlijke situatie nodig.

Het gewenste inkomen

Allereerst zal je moeten bepalen welke uitgaven je wilt kunnen blijven doen. Wil je hetzelfde blijven uitgeven als je nu doet of mogelijk meer als je niet meer werkt? Een nieuwe dure hobby kan namelijk een flinke impact hebben. Maar mogelijk heb je helemaal geen bijzondere wensen en valt dat wel mee. Inzicht hierin verkrijgen is dus van groot belang. De overheid bepaalt wanneer je de AOW-uitkering gaat ontvangen maar je kan wel zelf bepalen wanneer de pensioenuitkering in dient te gaan. Afhankelijk van jouw situatie kan dat mogelijk al wat naar voren worden gehaald. Maar mogelijk zijn er nog andere middelen of oplossingen waarop je een beroep kunt doen.

De gewenste pensioenleeftijd

Mogelijk weet je zelf al wanneer je het liefste (deels) zou willen stoppen met werken. Maar wellicht wil je eerst de gevolgen hiervan inzichtelijk krijgen en weten wat jouw persoonlijke (on)mogelijkheden zijn en of dat je hier mogelijk nog invloed op kunt uitoefenen. Hoe eerder de plannen worden gemaakt, hoe beter er nog kan worden bijgestuurd waar nodig. Het is dus zaak om vroegtijdig dit inzicht al te verkrijgen zodat jouw dromen eerder verwezenlijkt kunnen worden.

Wil jij weten hoe jij er voor staat en of dat je mogelijk al eerder kunt stoppen met werken, neem dan eens contact op.

Wat doe je als je vader of moeder dement wordt? Welke beslissing neem je over euthanasie als een lijden uitzichtloos schijnt? En hoe handel je als je partner in coma raakt? Het is zo een greep uit niet alledaagse en toch weer wel alledaagse zaken waar we allemaal mee te maken kunnen krijgen. Wat wil je dan vooral NIET?

Je wilt niet de verkeerde beslissingen nemen. Je wilt geen ruzie in de familie. Je wilt geen onduidelijkheid omdat je niet weet wat je moet. Bij een overlijden is het soms al lastig om boven tafel te krijgen wat de overledene precies wilde, omdat er geen testament is of omdat er geen aanwijzingen zijn gegeven wat er met de boedel moet gebeuren, laat staan als iemand nog wel leeft maar zelf niet meer handelingsbekwaam is. Wat moet je dan als partner, als kind of als familielid? Daarvoor is het levenstestament.

Wat leg je vast in een levenstestament?
Het is best ingewikkeld. Want bij een levenstestament moet je aan veel zaken denken. In eerste plaats: is er sprake van tijdelijk niet kunnen handelen of is het permanent? Als iemand in coma raakt of gehouden wordt, kan dat betekenen dat iemand na zijn ziekbed weer kan functioneren.

Er moet dus in een levenstestament een clausule worden opgenomen die een verwant of een adviseur de kans biedt om ‘beheershandelingen’ uit te voeren. Denk in dit verband dat de rekeningen betaald worden, dat de huur of de hypotheek doorloopt, zodat er geen financiële problemen ontstaan. Ook het huishouden moet doorlopen, misschien moet er hulp in huis komen om de kinderen te verzorgen of de zieke zelf, het zijn allemaal handelingen die ervoor zorgen dat het huishouden zo goed en zo kwaad als dat gaat kan blijven draaien.

Uitzichtloos en ondraaglijk lijden!
Anders ligt het met de permanente zaken: dementie bijvoorbeeld. Hoe stel je dementie vast? En, wat doe je als dit een feit is? Dan moet er een ‘draaiboek’ zijn met volmachten en aanwijzingen. Die volmacht kan inhouden dat de huur van het huis mag worden opgezegd of het huis verkocht, wanneer sprake is van permanente opname in een verpleeginstelling. Die volmacht kan ook verder financieel beheer inhouden. Gaan we nog een stapje verder: het leven is verder uitzichtloos en het lijden wordt ondraaglijk, wat mag er dan? Mag er sprake zijn van het staken van de medische behandeling, een ‘behandelverbod’, of mag er sprake zijn van actieve levensbeëindiging, euthanasie?

Praat erover!
Het praten over deze levensvragen tussen partners (en hun verwanten) is het eerste pluspunt. Dit schept de eerste duidelijkheid. Het vastleggen ervan in een ‘levenstestament’ de verdere duidelijkheid. Bespreek de zaken samen, met kinderen en verwanten, raadpleeg je huisarts (wil deze wel of niet meewerken, hij of zij moet in ieder geval op de hoogte zijn van de wensen) en laat een en ander coördineren door een gecertificeerd financieel planner, die je begeleidt naar de notaris. Dan vloeien alle relevante zaken samen: juridisch, fiscaal, financieel en persoonlijk.

Je hypotheek is gebaseerd op je inkomen. Dit is een belangrijk gegeven, omdat er altijd situaties kunnen optreden die ervoor zorgen dat jij je maandelijkse lasten niet meer kunt dragen, tijdelijk of op lange termijn. Daarom zijn binnen de hypotheekakte altijd afspraken vastgelegd die bepalen wat er gebeurt als jij onverhoopt je financiële verplichtingen niet kunt nakomen. Dit kan komen door overlijden, arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. In deze bijdrage gaan we in op overlijden.

Bij het afsluiten van een hypotheek brengt de geldverstrekker het onderwerp overlijden ter sprake. Niet leuk, maar wel belangrijk om te bespreken. Wat betekent het voor je geldzaken als je partner overlijdt, of jijzelf. Het is daarom van belang dat je nu al inschat hoe de achterblijvende partner zonder al te veel financiële zorgen verder kan leven. Mogelijk zijn er voldoende financiële middelen. Is dat niet het geval, dan kun je je verzekeren. Door het financiële risico tijdig af te dekken, voorkom je financiële problemen in een toch al moeilijke periode.

Wat betekent het voor je gezinsinkomen als jouw inkomen wegvalt of dat van je partner? Na overlijden kan het inkomen bestaan uit: inkomsten van de achterblijvende partner, nabestaandenpensioen, uitkeringen als gevolg van de Algemene Nabestaandenwet (ANW) en overige vrijvallende regelingen, denk hierbij aan kapitaalverzekeringen en lijfrentes.

Het is goed om voor jezelf op een rij te hebben hoe je er financieel voorstaat bij een overlijden. Vroeger wilden geldverstrekkers zekerheid hebben dat de hypotheek ook na een overlijden, kon worden doorbetaald. Zij stelden dan ook vaak een overlijdensrisicodekking voor woningeigenaren verplicht. Al sinds enige jaren wordt een overlijdensrisicoverzekering niet meer verplicht gesteld. Dit betekent echter niet dat een dergelijke verzekering overbodig is geworden. Zo’n verzekering beschermt niet alleen de geldverstrekker, maar biedt jou als huiseigenaar ook extra zekerheid. Het kan dus verstandig zijn een dergelijke verzekering af te sluiten. De kosten van een overlijdensrisicoverzekering zijn bovendien laag, afhankelijk van je leeftijd en je gezondheid.

Soort overlijdensrisicoverzekering
Er zijn verschillende soorten overlijdensrisicoverzekeringen. Let daarom bij de keuze op de verschillende mogelijkheden. Vaak wordt onderscheid gemaakt tussen een gelijkblijvende en dalende verzekering. Bij een gelijkblijvende overlijdensrisicoverzekering keert de verzekeraar een vast bedrag uit bij overlijden voor een bepaalde einddatum. Een degelijke verzekering kan bijvoorbeeld handig zijn in combinatie met een aflossingsvrije hypotheek. Bij een dalende overlijdensrisicoverzekering daalt het verzekerde bedrag gedurende de looptijd van de verzekering. Deze verzekering wordt vaak gesloten in combinatie met een lineaire hypotheek of een annuïteitenhypotheek. Een annuïtair dalende overlijdensrisicoverzekering wordt verder vaak gesloten in combinatie met een levenhypotheek, (bank)spaarhypotheek of beleggingshypotheek.

Bij de meeste overlijdensrisicoverzekeringen is het verder zo geregeld dat wanneer je voor de einddatum de verzekering beëindigt, je de betaalde premies kwijt bent. Bij sommige verzekeringen ontvang je een deel van de betaalde premies plus rente terug en bij weer enkele andere verzekeraars ontvang je een premievrije aanspraak. Dit houdt in dat de verzekering nog enige tijd blijft doorlopen. Dit komt omdat je gedurende de eerste helft van de looptijd bij een gelijkblijvende premie de eerste jaren te veel premie betaalt en gedurende de tweede helft te weinig premie. Wanneer je gedurende de eerste helft de verzekering opzegt, heb je eigenlijk te veel premie voldaan. Deze ontvang je dan als ware terug in geld of via een premievrije aanspraak.

Uitkering belast?
Om te voorkomen dat bij de uitkering van de overlijdensrisicoverzekering belasting betaald moet worden, kun je de premie splitsen. Dit wordt premiesplitsing of kruislingse premiebetaling genoemd. Hieronder volgt een voorbeeld:

Er is een overlijdensrisicoverzekering op twee levens: partner A en partner B.
Stel de totale premie is € 100. De premie voor het overlijdensrisico van partner A is € 60.
De premie voor het overlijdensrisico van partner B is € 40. Op de polis is vermeld dat A het risicogedeelte van B van € 40 betaalt en omgekeerd dat B het risicogedeelte van A van € 60 betaalt. Let op: in werkelijkheid hoeft de premie niet daadwerkelijk door A respectievelijk B te worden voldaan. Het gaat erom dat het is aangetekend op de polis. Wie de premies uiteindelijk overmaakt naar de verzekeraar is niet van belang.

Op deze manier voorkom je dat jij of je partner erfbelasting (successierecht) moet betalen over het eventueel uitgekeerde verzekerde bedrag. Er is namelijk geen sprake van een erfenis. Immers, de premies zijn niet door de overledene maar door de nabestaande betaald. Premiesplitsing kan alleen toegepast worden door samenwonenden, geregistreerde partners met partnerschapsvoorwaarden en personen die op huwelijkse voorwaarden zijn getrouwd.

Let op: als je premiesplitsing toepast, moet dit wel blijken uit de huwelijkse voorwaarden, partnerschapsvoorwaarden of het samenlevingscontract. Als je in (beperkte) gemeenschap van goederen bent getrouwd dan is premiesplitsing geen alternatief om het betalen van erfbelasting (successierecht) te voorkomen, omdat in dit geval juridisch sprake is van één gemeenschappelijk vermogen. De premies worden dan altijd uit het gezamenlijke vermogen betaald.

Wil je weten of jouw overlijdensrisicoverzekering optimaal is, of zoek je een passende verzekering? Neem dan contact op met een CFP-Professional, je bent dan zeker van vakbekwaam advies.

Je kunt er al vroeg mee beginnen om je kind vertrouwd te maken met geld. Uit onderzoek blijkt dat kinderen die al jong hebben leren omgaan met geld, het later in hun volwassen leven financieel beter doen. Nu is het wel belangrijk om de financiële opvoeding van je kind te laten aansluiten bij zijn leefwereld en leeftijd. Tijdens de Week van het Geld (28 maart tot en met 1 april) wordt op school en in de media veel aandacht besteed aan hoe kinderen met geld kunnen omgaan. Zo is er bijvoorbeeld het dagelijkse geldjournaal.

Hoe jong begin je?
Dit verschilt per kind, maar zo rond de leeftijd van 3 jaar kun je al voorzichtig over geld beginnen. Dan is het belangrijk om je kind al iets van de waarde van geld mee te geven. Je kind zal misschien allerlei spulletjes willen hebben in de speelgoedwinkel. Het besef van de waarde van geld begint dan al bij opmerkingen zoals, dat je iets niet zomaar kunt meenemen, maar dat je het moet kopen, dat je niet alles kan kopen, dat je soms niet genoeg geld hebt, dat soort eenvoudige dingen.

Het NIBUD (Nederlands Instituut voor Budget Onderzoek) heeft een handige ‘financiële opvoedwijzer’ online staan. Die begint bij de leeftijd van 6 jaar. Vanaf die leeftijd krijgen kinderen meestal hun eerste zakgeld. Dat begint zo rond de € 1 per week. En dan is het belangrijk je kind daarin te begeleiden. Je zou kunnen vertellen wat je kind er mee mag doen en wat niet. Belangrijk is dat je kind spelenderwijs de waarde van geld leert kennen, maar ook dat je geld niet meteen hoeft uit te geven, dat je kunt sparen. Een klein spaardoel van een aantal weken is dan handig en overzichtelijk. Je kind zal rond deze leeftijd ook rekenonderwijs volgen, dat helpt verder bij het besef van waarde.

Tussen 6 en 12 jaar
In deze leeftijd zien we bijna overal dat zakgeld per week wordt gegeven. Het gaat een beetje omhoog van € 1 naar € 3. Dat zijn geen grote stijgingen. Wat vooral wordt aangeraden door deskundigen is om je kind contant geld te geven, zodat het ‘gevoeld’ kan worden. Uitgeven is op die manier iets fysieks en controleerbaars. Het wordt anders als je kind naar de middelbare school gaat. Veel wordt op school betaald met een pinpas. Het is dan ook slim om een paar jaar ervóór te beginnen met een pinpas, bijvoorbeeld vanaf de leeftijd 10 jaar. Je kind leert dan omgaan met iets wat-ie niet kan zien. Het thema van de Week van het Geld is ‘van DOEKOE tot DIGI’, dus van contant geld naar digitaal geld. Die overgang maakt je kind dus aan het einde van de basisschool en begin van de middelbare school mee. Vertel je kind vooral van veilig pinnen, veilig met de pincode om te gaan en het risico van contactloos betalen.

De middelbare school
De mobiele telefoon is niet meer weg te denken. Maak hier goede afspraken over. Wordt het een abonnement of prepaid? Wie betaalt wat? Je kind zal niet de eerste zijn die zich laat verleiden tot de aanschaf van apps, om iets te kunnen kopen of om te gamen. En zal ook niet de eerste zijn, die zich laat verleiden door online advertenties. In alles geldt: fouten maken mag, maar houd de schade wel beperkt. Hier kun je veel ellende voorkomen door samen met je kind naar de verschillende mogelijkheden te kijken en afspraken hierover te maken. De middelbare schooltijd is ook de periode dat je kind veel beter de zaken kan overzien: het is tijd om van het wekelijkse zakgeld naar een maandbedrag te gaan. Je kunt overwegen om apart kleedgeld te geven. Sommige ouders doen dat. En vergeet niet, dat je kind vanaf 13 jaar al wat uren mag gaan werken. Bewaak de goede balans tussen leven, werken en leren.

En dan…zelfstandig
Als je kind 18 jaar, is het zelfstandig. Hij of zij is zelf verantwoordelijk voor zijn geldzaken. Maar je kunt natuurlijk altijd helpen. Het zakgeld zal wellicht stoppen. De studiefinanciering doet zijn intrede en wellicht al een betaalde baan. Help je kind op weg in dat nieuwe financiële leven, door samen op regelmatige basis even te kijken naar zijn of haar financieel plan. Want dat is slim, net zoals je dat voor je zelf ook doet.

De regering is om, studenten moeten straks weer een basisbeurs krijgen en hoeven daarmee minder te lenen dan nu het geval is. Wanneer gaat het in? Wat betekent het precies? En hoe zit het met de studenten die net tussen wal en schip zijn gevallen en het meeste hebben moeten lenen?

Als het aan de regering ligt, wordt het leenstelsel vanaf het studiejaar 2023-2024 afgeschaft. Vanaf dat studiejaar krijgen studenten een basisbeurs . Die ze niet terug hoeven te betalen, als ze op tijd afstuderen. De hoogte van die basisbeurs laat zich volgens het Centraal Planbureau berekenen op € 108 per maand voor thuiswonende studenten en € 300 per maand voor uitwonende.

Let op, dat is een berekening, het uiteindelijke bedrag staat nog niet vast. Voor elke student komt er een basisbeurs, maar er is meer. Afhankelijk van het inkomen van de ouders komt er misschien ook een aanvullend bedrag. Daar komt bij dat de huidige OV-studentenkaart en de huidige voorwaarden waarop een student kan lenen waarschijnlijk zo blijven als ze nu zijn.

Het is een beetje zuur voor de studenten die na het afschaffen van de basisbeurs in 2015, hebben moeten lenen voor hun studie en nu met behoorlijke studieschulden zitten. Dat betekent niet alleen dat ze geld moeten terugbetalen, het bemoeilijkt ook hun start op de woningmarkt.

Als je een studieschuld hebt, kun je minder gemakkelijk een hypotheek krijgen. Gesproken wordt over compensatie van die studenten, die tussen 2015 en komend studiejaar 2022-2023 studeren en onder het leenstelsel vallen. De overheid trekt daar € 1 miljard voor uit. Rekening houdend met studentenaantallen rond 1 miljoen, zou dat een compensatie van € 1.000 per persoon opleveren. Veel studieschulden lopen in de tienduizenden euro’s, dus dat zet weinig zoden aan de dijk. Of de regering méér wil uittrekken ter compensatie is maar de vraag. Ook al zouden de aantallen studenten de helft zijn, dan nog is de compensatie in veel gevallen een schijntje. En daar komt bij: studenten die nog gaan studeren, in het komende studiejaar 2022-2023, hebben ook nog te maken met dat leenstelsel.

Voor ouders is het goed in kaart te brengen wat de huidige studieschulden van hun kinderen zijn, wat de eigen bijdrage kan betekenen voor kinderen jonger dan 21 jaar en hoe zij hun kinderen het beste financieel kunnen ondersteunen ook na hun 21e.

Een financieel plan reikt daarbij verder dan alleen de eigen situatie van de ouders, maar helpt ook de kinderen op weg naar een eigen toekomst. Een gecertificeerd financieel planner kan hierbij helpen om inzicht te krijgen en richting te geven. Zoek er een bij jou in de buurt en maak een afspraak.

Geld knoeit met ons hoofd. We gaan er vaak minder rationeel mee om dan we zelf denken. Doordat mensen ook emoties kennen is het moeilijk om puur rationele keuzes te maken en is het risico groot dat foute geld- en beleggingsbeslissingen worden genomen met alle nadelige gevolgen van dien.

We zijn allemaal mensen en we maken allemaal fouten. We zijn allemaal emotioneel en stappen ook veelal in dezelfde valkuilen. Dit doen we trouwens zeker niet bewust. Er vinden duizenden processen per seconde plaats in onze hersenen. Onbewust zijn er verkeerde afspiegelingen van de werkelijkheid, mogelijke vooringenomenheden die betere geldbeslissingen in de weg staan, soms zelfs saboteren. Korte termijn versus in de toekomst denken, nu of voor later plannen.

Mogelijke vooringenomenheden

Herken je een van de volgende mogelijk vooringenomenheden in jouw eigen (financiële) leven?

Geldillusie:
veel mensen willen heel graag hun financiële doelen realiseren, maar overschatten vaak sterk de mate waarin dit ook feitelijk lukt. Het hebben van een spaarrekening voor de kinderen, betekent niet automatisch dat er in de toekomst voldoende geld is, zodat de kinderen ook voldoende geld hebben om te kunnen studeren. Dat komt om te beginnen door de geldillusie. Hierbij gaan veel mensen ervan uit dat het geld van vandaag hetzelfde waard is als het geld van vorig jaar of de jaren daarvoor. Maar dat is natuurlijk niet zo. Er is immers inflatie. Dit betekent dat er in de toekomst vaak meer geld nodig is om een doel ook werkelijk te realiseren.

Verliesaversie:
uit onderzoek blijkt dat verlies ongeveer twee keer zoveel meer pijn doet dan winst genot geeft. Een winst van 5% op de beleggingsportefeuille voelt als 5%, een verlies van 5% voelt als een verlies van 10%. Omdat de meeste mensen vooral luisteren naar hun gevoel, betekent dit ook dat zij bij voorkeur ervoor kiezen om hun geld te parkeren op een (renteloze) spaarrekening.

Spijtaversie:
dit speelt een rol als het gaat om beslissingen in winst- en verliessituaties. Het verschil met verliesaversie is subtiel en het mechanisme is misschien het beste te begrijpen aan de hand van een voorbeeld.

Aan proefpersonen werd de keuze voorgelegd welke situatie zij liever zouden willen meemaken. In situatie A sta je in een rij voor het theater en krijg je te horen dat jij, omdat je de duizendste bezoeker bent, een bedrag van € 100 ontvangt. In situatie B sta je in een rij voor het theater en krijgt de persoon in de rij vlak voor jou € 1.000 omdat deze de honderdduizendste bezoeker is. Jij krijgt als troostprijs € 150. Verreweg de meeste personen kiezen voor situatie A, hoewel ze bij B een groter bedrag krijgen. Maar in situatie B wordt het plezier over het ontvangen van € 150 overschaduwd door de spijt dat jij niet iets eerder van huis bent gegaan. Spijtaversie wordt, naast verliesaversie, gebruikt om te verklaren waarom verliezende aandelen te lang worden vastgehouden. Een mens is moeilijk in staat om een besluit te nemen waar hij misschien spijt van krijgt. Het vooruitzicht van de spijt als de koersen toch weer gaan stijgen weerhoudt hem van een tijdige verkoop.

Mentaal boekhouden:
een voorbeeld hiervan is dat mensen hun inkomen verdelen in budgetten. Het is aangetoond dat diegenen die meer te besteden hebben minder letten op hun uitgavenpatroon, dan zij die minder inkomen en vermogen hebben. Het fenomeen van mentaal boekhouden verklaart ook het verschijnsel dat dezelfde mensen zowel een lot in de loterij kopen, als een verzekering afsluiten. Zij zoeken dus enerzijds risico maar dekken zich anderzijds tegen risico in.

Zelfoverschatting:
de meeste mensen blijken de neiging te hebben om zichzelf te overschatten. Doorgaans vindt de meerderheid zich beter dan het gemiddelde. Zelfoverschatting leidt tot meer psychologische fouten. Mensen overschatten het overzicht op hun uitgaven, ze overschatten hoeveel ze nog kunnen uitgeven. Ze overschatten het gemak waarmee ze een lening later kunnen terugbetalen. Ze overschatten de juistheid van hun voorspellingen en het vermogen om in de toekomst te kijken. Een voorbeeld hiervan is dat sommigen klanten denken geen advies of ondersteuning nodig te hebben, zij denken het zelf beter te kunnen dan de rest.

Waarom kijken velen van ons eigenlijk naar zichzelf door een roze bril?
Het antwoord is eenvoudig: omdat het functioneel is en het de betreffende persoon een gelukkiger mens maakt. Zelfoverschatting is een positieve illusie die helpt om het ego te beschermen.

Een CFP-professional beschermt jou zo goed als mogelijk tegen zelfoverschatting en andere financiële vooroordelen. Dit is mogelijk doordat deze adviseur jou directe feedback geeft. Hoe meer directe feedback een adviseur aan jou geeft, hoe beter jij jouw eigen kwaliteiten kan inschatten. Ken jezelf, zeiden de oude Grieken al. Dit alles leidt uiteindelijk tot een beter persoonlijk financieel advies.

Wil jij ook jouw financiële keuzes verbeteren en de psychologie van geld in jouw voordeel laten werken, in plaats van in je nadeel? Neem dan contact op met een CFP-professional.